Máy đo chức năng hô hấp là gì? Cách chọn máy hô hấp ký phù hợp

Máy đo chức năng hô hấp là thiết bị thăm dò chức năng được sử dụng để ghi nhận và phân tích các thông số liên quan đến hoạt động của phổi, phổ biến nhất là các thông số từ phép đo hô hấp ký. Tùy cấu hình, thiết bị có thể hỗ trợ đo spirometry, theo dõi trước và sau thuốc giãn phế quản, hiển thị đường cong, lưu trữ dữ liệu hoặc kết hợp thêm đo SpO2.

Khi lựa chọn thiết bị, không nên chỉ dựa vào số lượng thông số được quảng cáo. Khả năng đo, độ phù hợp với quy trình chuyên môn, kiểm soát chất lượng, phần mềm và quản lý dữ liệu đều cần được xem xét.

Máy đo chức năng hô hấp là gì?

Máy đo chức năng hô hấp là cách gọi chung cho các thiết bị hỗ trợ thực hiện một hoặc một số phép đo chức năng phổi.

Trong thực tế, nhiều thiết bị thuộc nhóm này là máy hô hấp ký (spirometer), được thiết kế để đo lưu lượng và thể tích khí trong quá trình người bệnh thực hiện nghiệm pháp thở.

Một hệ thống hô hấp ký cơ bản thường gồm:

• Thiết bị đo lưu lượng hoặc thể tích khí.
• Bộ phận tiếp xúc với người bệnh như ống ngậm và turbine.
• Phần mềm hoặc màn hình hiển thị kết quả.
• Hệ thống lưu trữ và xuất báo cáo tùy cấu hình.

Một số thiết bị có thể hoạt động độc lập, trong khi các dòng khác được thiết kế để kết nối với máy tính, máy tính bảng hoặc phần mềm chuyên dụng.

Điểm quan trọng là “máy đo chức năng hô hấp” không đồng nghĩa với thiết bị thực hiện được tất cả các xét nghiệm chức năng phổi. Hô hấp ký, đo thể tích phổi và đo khả năng khuếch tán khí là những phương pháp khác nhau, đòi hỏi cấu hình thiết bị khác nhau.

Máy hô hấp ký đo được những gì?

Hô hấp ký tập trung vào việc đánh giá thể tích và luồng khí trong quá trình hít vào, thở ra.

Các thông số quan trọng thường gồm:

• FEV1: thể tích khí thở ra gắng sức trong giây đầu tiên.
• FVC: tổng lượng khí thở ra gắng sức sau khi hít vào tối đa.
• FEV1/FVC: tỷ lệ giữa FEV1 và FVC.
• Các thông số lưu lượng và thể tích khác tùy thiết bị.

Một số hệ thống còn hỗ trợ hiển thị đường cong lưu lượng – thể tích, so sánh nhiều lần đo và theo dõi thay đổi của kết quả.

Nếu thiết bị hỗ trợ đo trước và sau thuốc giãn phế quản, người sử dụng có thể thực hiện và so sánh các phép đo theo quy trình chuyên môn.

Do đó, khi lựa chọn máy, cần xác định trước cơ sở y tế cần thực hiện loại phép đo nào thay vì chỉ tìm một thiết bị có thật nhiều thông số.

Tiêu chí lựa chọn máy đo chức năng hô hấp

1. Xác định mục đích sử dụng

Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất.

Một phòng khám cần thực hiện hô hấp ký thường quy sẽ có nhu cầu khác với phòng thăm dò chức năng hô hấp, bệnh viện hoặc cơ sở cần kết nối dữ liệu với hệ thống quản lý bệnh án.

Một số câu hỏi cần xác định trước khi lựa chọn:

• Máy được sử dụng cho người lớn, trẻ em hay cả hai?
• Chỉ cần hô hấp ký hay cần thêm đo SpO2?
• Có cần đo trước và sau thuốc giãn phế quản?
• Máy cần hoạt động độc lập hay kết nối máy tính?
• Có cần lưu trữ lịch sử kết quả?
• Có cần kết nối EMR/EHR?
• Tần suất sử dụng mỗi ngày như thế nào?

Việc xác định nhu cầu giúp tránh lựa chọn thiết bị quá đơn giản hoặc vượt quá yêu cầu thực tế.

2. Khả năng đo và các thông số được hỗ trợ

Một thiết bị phù hợp cần đáp ứng những thông số mà cơ sở y tế thực sự sử dụng.

Đối với hô hấp ký, FEV1, FVC và FEV1/FVC là những thông số cơ bản. Tuy nhiên, các hệ thống chuyên nghiệp có thể cung cấp thêm nhiều thông số, biểu đồ và công cụ phân tích.

Nếu cơ sở cần đánh giá đáp ứng với thuốc giãn phế quản, thiết bị và phần mềm nên hỗ trợ quy trình đo trước – sau thuốc.

Không nên đánh giá thiết bị chỉ bằng số lượng thông số. Điều quan trọng hơn là các thông số đó có phù hợp với quy trình chuyên môn và được ghi nhận, phân tích một cách đáng tin cậy hay không.

3. Kiểm soát chất lượng phép đo

Chất lượng của phép đo hô hấp ký phụ thuộc cả vào thiết bị và kỹ thuật thực hiện.

Một hệ thống phù hợp cần hỗ trợ người sử dụng nhận biết các phép đo không đạt yêu cầu, theo dõi các lần thử và lựa chọn kết quả phù hợp để phân tích.

Các tiêu chuẩn ATS/ERS hiện đại đặt yêu cầu rõ ràng đối với chất lượng và khả năng lặp lại của hô hấp ký. Vì vậy, đây nên là một tiêu chí quan trọng khi đánh giá thiết bị, đặc biệt tại các cơ sở thực hiện xét nghiệm thường xuyên.

Ngoài phần mềm, việc tuân thủ quy trình vận hành, vệ sinh, kiểm tra thiết bị và kiểm soát chất lượng theo hướng dẫn của nhà sản xuất cũng rất quan trọng.

4. Hệ thống turbine và khả năng kiểm soát thiết bị

Nhiều máy hô hấp ký sử dụng cảm biến hoặc turbine để ghi nhận dòng khí.

Khi lựa chọn thiết bị, cần xem xét:

• Loại turbine hoặc cảm biến.
• Khả năng tái sử dụng hay dùng một lần.
• Quy trình vệ sinh và kiểm soát nhiễm khuẩn.
• Yêu cầu kiểm tra hoặc hiệu chuẩn.
• Tính ổn định của phép đo.
• Chi phí và khả năng cung ứng vật tư tiêu hao.

MIR hiện cung cấp các dòng thiết bị sử dụng turbine với nhiều cấu hình khác nhau. Một số thiết bị hỗ trợ turbine dùng một lần hoặc tái sử dụng tùy model và cấu hình.

Đây là yếu tố cần được xem xét cùng quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn của từng cơ sở.

5. Phần mềm và khả năng quản lý dữ liệu

Đối với cơ sở thực hiện nhiều xét nghiệm, phần mềm có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả vận hành.

Một hệ thống phần mềm phù hợp có thể hỗ trợ:

• Lưu trữ hồ sơ bệnh nhân.
• So sánh các lần đo.
• Hiển thị và phân tích đường cong.
• Tạo báo cáo.
• Xuất dữ liệu.
• Kết nối với hệ thống quản lý bệnh án điện tử.

Ví dụ, MIR Spiro là phần mềm của MIR dành cho spirometry và oximetry, hỗ trợ các chức năng phân tích, báo cáo và tích hợp EMR/EHR. MIR công bố khả năng hỗ trợ nhiều chuẩn trao đổi dữ liệu như HL7, FHIR, GDT và DICOM.

Với bệnh viện hoặc phòng khám có hệ thống quản lý dữ liệu tập trung, khả năng tích hợp nên được xem xét ngay từ đầu thay vì chỉ kiểm tra sau khi mua thiết bị.

6. Khả năng sử dụng độc lập hay kết nối với máy tính

Các dòng máy hô hấp ký hiện nay có nhiều cách vận hành.

Có thể chia đơn giản thành:

Ví dụ, MIR Spirobank II Smart hỗ trợ ba chế độ sử dụng: độc lập, kết nối PC qua USB và kết nối tablet qua Bluetooth; dữ liệu có thể được hiển thị trên thiết bị, ứng dụng MIR Spiro hoặc phần mềm MIR Spiro tùy phương thức sử dụng.

Vì vậy, lựa chọn giữa máy độc lập và máy kết nối PC không đơn thuần là vấn đề công nghệ mà cần dựa vào cách tổ chức quy trình tại cơ sở.

Có nên chọn máy đo chức năng hô hấp cầm tay không?

Máy hô hấp ký cầm tay có ưu điểm về tính cơ động và khả năng sử dụng tại nhiều vị trí.

Nhóm thiết bị này phù hợp khi cơ sở cần:

• Tiết kiệm không gian.
• Di chuyển thiết bị giữa các phòng.
• Thực hiện xét nghiệm tại nhiều khu vực.
• Kết nối với máy tính hoặc tablet khi cần.
• Hỗ trợ các mô hình chăm sóc cần tính linh hoạt.

Tuy nhiên, “cầm tay” không có nghĩa là thiết bị phù hợp với mọi nhu cầu. Nếu cơ sở cần quản lý số lượng lớn bệnh nhân, tích hợp EMR/EHR hoặc thực hiện quy trình phân tích chuyên sâu, cần đánh giá thêm phần mềm và khả năng kết nối.

Khi nào nên chọn máy hô hấp ký để bàn?

Máy để bàn thường phù hợp với cơ sở có vị trí thực hiện xét nghiệm cố định và tần suất sử dụng cao.

Nhóm này có thể phù hợp với:

• Phòng thăm dò chức năng.
• Phòng khám hô hấp.
• Bệnh viện.
• Cơ sở cần màn hình và giao diện thao tác tại chỗ.
• Đơn vị cần quản lý và phân tích dữ liệu thường xuyên.

MIR hiện có các dòng spirometer để bàn như Spirolab và Spirolab Plus, bên cạnh các thiết bị PC-based và portable. Danh mục sản phẩm của MIR cũng phân chia rõ các thiết bị chuyên nghiệp theo kiểu sử dụng và cấu hình.

Có nên chọn máy có đo SpO2?

Không phải mọi quy trình hô hấp ký đều cần đo SpO2.

Nếu cơ sở chỉ cần thực hiện spirometry thường quy, một máy hô hấp ký phù hợp có thể đã đáp ứng nhu cầu.

Ngược lại, nếu quy trình chuyên môn cần kết hợp thông tin về độ bão hòa oxy, có thể cân nhắc thiết bị tích hợp oximetry.

MIR hiện có một số thiết bị hỗ trợ oximetry. Chẳng hạn, Spirodoc có tùy chọn 3D oximeter, trong khi Spirobank II Smart có tùy chọn oximetry tùy cấu hình.

Do đó, nên xem đo SpO2 là một chức năng bổ sung theo nhu cầu, thay vì mặc định rằng máy đo chức năng hô hấp phải có tính năng này.

Một số dòng máy hô hấp ký MIR phổ biến

MIR là nhà sản xuất chuyên về spirometry, oximetry và các giải pháp liên quan đến đánh giá chức năng hô hấp. Danh mục chuyên nghiệp hiện có nhiều nhóm thiết bị với mục đích sử dụng khác nhau.

Minispir New

Minispir New là máy hô hấp ký PC-based, được thiết kế để hoạt động cùng phần mềm MIR Spiro. Thiết bị có thiết kế nhỏ gọn, kết nối với máy tính và hỗ trợ tích hợp EMR. MIR cũng công bố turbine RFID trên phiên bản Plus.

Đây là hướng lựa chọn phù hợp khi cơ sở ưu tiên quy trình đo trên thiết bị + phân tích và quản lý dữ liệu trên PC.

Spirobank II Advanced

Spirobank II Advanced là máy hô hấp ký di động có khả năng sử dụng độc lập, kết nối PC hoặc tablet. Thiết bị hỗ trợ ứng dụng MIR Spiro App và có tùy chọn oximetry.

Điểm đáng chú ý của dòng này là tính linh hoạt khi triển khai ở nhiều môi trường khác nhau.

Spirodoc

Spirodoc là máy hô hấp ký dạng touchscreen và có tùy chọn 3D oximeter. Thiết bị thuộc nhóm sản phẩm chuyên nghiệp của MIR và được thiết kế cho các nhu cầu đánh giá chức năng hô hấp kết hợp.

Spirolab và Spirolab Plus

Spirolab là dòng máy hô hấp ký để bàn all-in-one của MIR. Spirolab Plus là phiên bản phát triển mới hơn trong nhóm máy để bàn. MIR cũng cung cấp phiên bản Spirolab Plus ESI với chức năng liên quan đến phát hiện khí phế thũng bằng spirometry.

Như vậy, danh mục MIR không chỉ có một loại máy mà bao gồm nhiều cấu hình từ PC-based, portable đến desktop. Việc lựa chọn cần dựa trên nhu cầu thực tế thay vì chỉ dựa vào tên model.

Nên chọn máy đo chức năng hô hấp theo nhu cầu nào?

Có thể tham khảo cách phân nhóm sau:

Đây chỉ là định hướng ban đầu. Trước khi lựa chọn, cơ sở y tế nên xác định quy trình chuyên môn, số lượng bệnh nhân, không gian sử dụng, hệ thống CNTT và yêu cầu quản lý dữ liệu.

Những yếu tố không nên bỏ qua khi mua máy hô hấp ký

Ngoài thông số kỹ thuật, một số yếu tố thực tế cũng cần được đánh giá:

Vật tư tiêu hao: cần biết loại ống ngậm, turbine, filter hoặc phụ kiện cần sử dụng và khả năng cung ứng lâu dài.

Bảo trì và hỗ trợ kỹ thuật: thiết bị y tế cần có quy trình bảo trì, kiểm tra và hỗ trợ kỹ thuật rõ ràng.

Phần mềm: cần xác định phần mềm đi kèm có đáp ứng nhu cầu báo cáo, lưu trữ và phân tích hay không.

Khả năng mở rộng: nếu cơ sở dự kiến tăng số lượng máy hoặc kết nối với hệ thống quản lý bệnh viện, khả năng mở rộng nên được tính từ đầu.

Tiêu chuẩn và hướng dẫn: nên kiểm tra thiết bị có được thiết kế phù hợp với các tiêu chuẩn và hướng dẫn liên quan đến spirometry hay không. MIR công bố các thiết bị và phần mềm chuyên nghiệp của mình được phát triển theo các tiêu chuẩn liên quan đến spirometry, bao gồm ATS/ERS và các tiêu chuẩn ISO tương ứng.

Kết luận

Máy đo chức năng hô hấp không phải là một nhóm thiết bị hoàn toàn đồng nhất. Trong đó, máy hô hấp ký là nhóm phổ biến để đánh giá luồng khí và các thông số như FEV1, FVC và FEV1/FVC.

Khi lựa chọn thiết bị, cần xem xét đồng thời mục đích sử dụng, khả năng đo, kiểm soát chất lượng, phần mềm, quản lý dữ liệu, kết nối EMR/EHR, vật tư tiêu hao và hỗ trợ kỹ thuật.

MIR hiện cung cấp nhiều cấu hình từ máy PC-based như Minispir Plus, máy portable như Spirobank II Smart và các hệ thống để bàn như Spirolab Plus. Việc lựa chọn model phù hợp nên dựa trên quy trình chuyên môn và nhu cầu vận hành thực tế của từng cơ sở, thay vì chỉ dựa vào số lượng tính năng.

Câu hỏi thường gặp

1. Máy đo chức năng hô hấp có phải máy hô hấp ký không?
Không hoàn toàn. Máy hô hấp ký là một nhóm thiết bị trong lĩnh vực đo chức năng hô hấp. Khả năng của từng thiết bị phụ thuộc vào cấu hình và chức năng được trang bị.

2. Máy hô hấp ký đo được những chỉ số nào?
Các thông số cơ bản gồm FEV1, FVC và FEV1/FVC. Tùy model, thiết bị có thể cung cấp thêm các thông số, đường cong và chức năng phân tích khác.

3. Nên chọn máy hô hấp ký cầm tay hay để bàn?
Máy cầm tay phù hợp khi cần tính cơ động và linh hoạt. Máy để bàn phù hợp hơn với quy trình xét nghiệm cố định và tần suất sử dụng cao. Lựa chọn phụ thuộc vào quy trình của cơ sở.

4. Máy hô hấp ký có cần kết nối máy tính không?
Không phải tất cả. Một số thiết bị có thể hoạt động độc lập, trong khi những thiết bị khác được thiết kế để sử dụng cùng PC, tablet hoặc phần mềm chuyên dụng.

5. Máy đo chức năng hô hấp có cần đo SpO2 không?
Không bắt buộc. SpO2 là chức năng bổ sung và chỉ nên được lựa chọn khi phù hợp với nhu cầu chuyên môn của cơ sở.

tanmaithanh.com